ถ้าให้จัดลำดับคำถามยอดฮิตของคำถามของมนุษย์บนโลกนี้ คำถามว่า “มนุษย์เกิดมาทำไม” คงเป็นคำถามยอดฮิตติดอันดับต้นๆแน่นอน และก็มีผู้คนมากมายที่ผมรู้จัก เคยถามผมบ่อยๆเหมือนกัน ในขณะที่ไป สอนและบรรยายให้ความรู้ ก่อนตอบคำถามนี้ ผมขอถามคำถามหนึ่งก่อน

------------------------------

“ทำไมถึงมีแสงแดด” คำตอบที่ได้มักมีกันหลายแบบขึ้นอยู่กับพื้นฐานความรู้ ความคิดและสัญญาคือความจำได้หมายรู้ของแต่ละคนที่ได้สั่งสมมา แต่คำตอบหนึ่งที่ได้ก็คือ “เพราะมีดวงอาทิตย์จึงมีแสงแดด” จะเห็นได้ว่า เพราะมีสิ่งหนึ่งจึงมีอีกสิ่งหนึ่ง เพราะสิ่งหนึ่งเกิดขึ้น อีกสิ่งหนึ่งจึงเกิดขึ้น เป็นธรรมชาติที่อาศัยการเกิดขึ้น ของกันและกันตามเหตุปัจจัย

-------------------------------

ดังนั้นคำตอบของคำถามที่ว่า “มนุษย์เกิดมาทำไม” ก็ต้องตามไปดูว่าเหตุปัจจัย ของการเกิดนี้คืออะไร ในวิธีแห่งพุทธ พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า เหตุปัจจัยของ การเกิดมาเป็นมนุษย์ คือ เพราะมีตัณหา ตัณหาคือความอยาก ถามว่าอยาก อะไร ก็อยากใน รูป รส กลิ่น เสียง สัมผัส (ผ่านทางอายตนะทั้ง 6 คือ ตา,หู,จมูก ลิ้น,กาย,ใจ) เป็นความอยากที่เกิดจากความไม่รู้ จึงทำให้สิ่งหนึ่งยังต้องเกิดมา เป็นมนุษย์บนโลกนี้ ส่วนจะเกิดแล้วเป็นอะไรก็แล้วแต่ว่าสร้างเหตุปัจจัยมาอย่างไร

---------------------------------

แต่สิ่งที่สำคัญกว่าการหาคำตอบว่า “มนุษย์เกิดมาทำไม” สำหรับผมแล้ว คือ คำถามว่า “เกิดมาแล้วจะทำอย่างไร” ต่างหากน่าจะเป็นประโยชน์มากกว่า แดดออกแล้วอย่าไปถามว่าแดดออกทำไม ต้องถามว่า แดดออกแล้ว ถ้าร้อนมากจะทำอย่างไร คำตอบที่ได้คือ เอาร่มมากางหรือสร้างอะไรปกป้อง คุ้มครองป้องกันแดด จะเห็นว่าคุณค่าที่เกิดจากคำถามนั้นต่างกัน

----------------------------------

ฉะนั้นแล้วเกิดเป็นมนุษย์แล้วจะทำอย่างไร พระพุทธองค์ทรงตรัสว่า ให้แสวง หาความเป็นนิพพาน คือความไม่ตาย จึงจะคุ้มค่าต่อการเกิดเป็นมนุษย์ และความรู้อันดับแรกของการได้มาซึ่งนิพานคือ การรู้อริยสัจสี่ อริยสัจสี่ คือ อะไร? ก็คือ ตัวทุกข์ เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ความดับไปของทุกข์ และ หนทางแห่งการดับทุกข์

-----------------------------------

สำหรับผมแล้ว เราต้องถามตนเองว่า เรายังอยู่ในเส้นทางของการไปสู่นิพาน หรือไม่ในทุกขณะจิต เปรียบเหมือนการเดินทาง ที่เราคือคนขับ เราใช้พาหนะ เพื่อเดินทางจากจุดหนึ่งไปสู่จุดหมายปลายทางอีกจุดหนึ่ง ที่ต้องเราต้องเลือก ใช้เส้นทางและเลือกพาหนะเพื่อไปสู่จุดหมายปลายทางที่เราต้องการ โดยที่เรา ต้องฝึกฝนการขับขี่พาหนะให้เกิดความชำนาญเพื่อที่จะมั่นใจว่าไปถึงจุดหมาย ปลายทางด้วยความปลอดภัย ไม่เกิดอุบัติเหตุระหว่างการเดินทาง

-----------------------------------

การเดินทางไปสู่นิพานก็เช่นกัน จิตเปรียบเหมือนกับพาหนะที่เราใช้ อริยสัจสี่ เปรียบเหมือนเส้นทางที่เราเลือก นิพานเปรียบเสมือนจุดหมายปลายทางที่ เราต้องการ ดังนั้นเราต้องมั่นฝึกฝนจิตให้ถึงพร้อมเพื่อการเดินทางนี้ซึ่งอาจจะ ยาวไกลเพียงไหนแสนนานเพียงใดเราเท่านั้นคือผู้กำหนด คำถามคือ ท่านผู้อ่าน มีจุดหมายปลายทางอยู่ที่ไหนและรู้เส้นทางที่จะไปหรือไม่?