อบรม ขั้นตอนการดำเนินการ 5ส และการแต่งตั้งคณะกรรมการ 5ส

** เน้น Workshop / Activity เพื่อให้ผู้เข้าอบรมเข้าใจและนำไปใช้ได้จริงในพื้นที่ทำงาน **

หลักการและเหตุผล

    ในสภาพแวดล้อมการทำงานยุคอุตสาหกรรมที่เน้นทั้งคุณภาพ (Quality) ต้นทุน (Cost) และความปลอดภัย (Safety) การจัดระเบียบสถานที่ทำงานอย่างมีระบบถือเป็นพื้นฐานสำคัญที่ส่งผลโดยตรงต่อประสิทธิภาพการทำงานขององค์กร อย่างไรก็ตาม หลายองค์กรยังเข้าใจการทำ 5ส เพียงแค่ “การทำความสะอาด” หรือเป็นกิจกรรมชั่วคราว ทำให้ไม่สามารถสร้างผลลัพธ์ที่ยั่งยืน เช่น การลดของเสีย (Defect) การลดความสูญเปล่า (Waste) หรือการป้องกันความผิดพลาดในการทำงาน (Error Prevention) ได้อย่างแท้จริง

    หลักสูตรนี้จึงมุ่งเน้นการสร้างความเข้าใจ “5ส อย่างเป็นระบบ” ตั้งแต่แนวคิดพื้นฐาน การดำเนินการทีละขั้นตอน (Step-by-Step) ไปจนถึงการวางระบบการบริหารจัดการ 5ส ผ่านการแต่งตั้งคณะกรรมการ 5ส (5S Committee) และการกำหนดบทบาทหน้าที่อย่างชัดเจน เพื่อให้การดำเนินกิจกรรม 5ส ไม่ใช่เพียงโครงการระยะสั้น แต่เป็น “วัฒนธรรมการทำงาน” ที่ทุกคนมีส่วนร่วม สามารถควบคุมมาตรฐาน และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง (Sustain & Continuous Improvement) ได้จริงในองค์กร

วัตถุประสงค์

    1.     เพื่อให้ผู้เข้าอบรมเข้าใจหลักการ แนวคิด และความสำคัญของ 5ส ที่เชื่อมโยงกับคุณภาพ ความปลอดภัย และประสิทธิภาพการทำงาน

    2.     เพื่อให้สามารถดำเนินกิจกรรม 5ส ทั้ง 5 ขั้น (Seiri–Seiton–Seiso–Seiketsu–Shitsuke) ได้อย่างถูกต้องและเป็นระบบ

    3.     เพื่อพัฒนาทักษะในการวางแผนและดำเนินโครงการ 5ส ตาม Implementation Roadmap ในองค์กร

    4.     เพื่อให้เข้าใจโครงสร้าง บทบาท และความรับผิดชอบของคณะกรรมการ 5ส (5S Committee) ในแต่ละระดับ

    5.     เพื่อให้สามารถออกแบบระบบ Audit, KPI และการติดตามผล เพื่อรักษามาตรฐาน 5ส ให้เกิดความยั่งยืน

    1.     Pre-Test

    2.     Ice Breaking: “ในพื้นที่ของคุณมีปัญหาอะไร?”

Introduction & Awareness

    1.     5ส คืออะไร (ไม่ใช่แค่ทำความสะอาด)

    2.     ความเชื่อมโยงกับ Quality เช่น Defect, Waste, Safety

    3.     ตัวอย่าง “ก่อน-หลัง 5ส” ในโรงงาน

Step-by-Step: 5ส ทั้ง 5 ขั้น

    1.     ส1 สะสาง (Seiri): แยกของจำเป็น/ไม่จำเป็น เทคนิค Red Tag

    2.     ส2 สะดวก (Seiton): Visual control / Shadow board / กำหนดตำแหน่ง (Location control) , One Point Lesson เช่น สี / Label / Shadow board

    3.     ส3 สะอาด (Seiso): Cleaning = Inspection, ตรวจสภาพเครื่องจักร Detect abnormal

    4.     ส4 สุขลักษณะ (Seiketsu): Standardization / WI / Visual standard

    5.     ส5 สร้างนิสัย (Shitsuke): Discipline / Audit / Follow up / Culture

ขั้นตอนการดำเนินการ 5ส (Implementation Roadmap)

    •     Phase 1: Preparation (กำหนด Policy / เป้าหมาย, แต่งตั้งคณะกรรมการ 5ส, กำหนดพื้นที่รับผิดชอบ)

    •     Phase 2: Kick-off (Training ทุกระดับ, กิจกรรม Big Cleaning Day)

    •     Phase 3: Implementation (ทำ 5ส ตามพื้นที่, ใช้ Red Tag / Layout / Label)

    •     Phase 4: Standardization (จัดทำมาตรฐาน (WI / Checklist / Visual), กำหนดความถี่การตรวจ)

    •     Phase 5: Sustain (Audit 5ส (Layered audit), KPI เช่น Score 5ส, จำนวน NG จากความไม่เป็นระเบียบ, Continuous Improvement)

Workshop (ลงมือทำจริง)

    1.     ให้รูป/สถานการณ์พื้นที่จริง

    2.     แยกของ → จำเป็น / ไม่จำเป็น

    1.     ออกแบบพื้นที่ทำงาน

    2.     ทำ Label / Flow / Storage

    1.     หาความผิดปกติจากภาพหน้างาน

การแต่งตั้งคณะกรรมการ 5ส (5S Committee)

    โครงสร้างแนะนำและบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ

Key: การจัดการ 5ส ในการทำงานโดยเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตผประจำวันไม่ใช่การเพิ่มงาน

    1.     Steering Committee (ผู้บริหาร): กำหนดนโยบาย / KPI (KPI แนะนำ), Review ผล

    2.     5S Champion / Leader: วางแผน / ผลักดัน, Monitor KPI

    3.     Area Leader: รับผิดชอบพื้นที่, ควบคุมการทำ 5ส รายวัน

    4.     Auditor Team: ตรวจประเมิน 5ส, รายงานผล + CAR

    5.     Member (Operator): ปฏิบัติจริง

Audit System + Sustain

    1.     5S Audit Checklist

    2.     Frequency เช่น Weekly / Monthly

    3.     Layered Audit (Supervisor → Manager)

    4.     การออก CAR / Improvement

Tips สำหรับโรงงานยานยนต์

    1.     เชื่อม 5ส กับ Control Plan

    2.     ใช้ 5ส ลด Risk เช่น Mix part, Contamination

    3.     ใช้ Visual ชัดเจน (Audit ชอบมาก)

    4.     Link กับ Layered Process Audit (LPA) ตัวอย่างเอกสาร LPAs

ทบทวนและสรุปก่อนจบหลักสูตร Review overall training.

    •     Key Takeaways & Key Clauses

    •     Q&A

    •     Post-Test

สัมมนานี้ได้รับประกาศนียบัตร