การแก้ปัญหาในปัจจุบันทั้งในเรื่องงานและเรื่องอื่นๆ อย่างประสบผลสำเร็จนั้นจำเป็นจะต้องมีความเชี่ยวชาญในด้านทักษะการมองให้เห็นโครงสร้างภาพรวมขององค์ประกอบต่างๆ ที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบที่ซับซ้อน (Complexity) เพื่อให้เข้าใจภาพรวมของปัญหานั้นๆ อย่างถูกต้องตามความเป็นจริงเนื่องจากการมองเห็นภาพรวมทั้งหมดอย่างถูกต้องตามจริงนั้นจะส่งผลต่อคุณภาพของการตัดสินใจและประสิทธิผลของแนวทางเลือกต่างๆ สำหรับการบริหารจัดการกับปัญหาหรือเป้าหมายที่ต้องการอย่างไรก็ตามวิธีการคิดแบบแยกส่วนและลดรูป ซึ่งคนส่วนมากคุ้นชินทั้งจากประสบการณ์และการได้รับถ่ายทอดปลูกฝังหรือถูกสอนสืบต่อกันมาอย่างยาวนานจนครอบงำระบบวิธีการคิดวิเคราะห์ของเรานั้นปัจจุบันกลับพบว่ามีข้อบกพร่องอยู่มากมายและนำไปสู่การแก้ปัญหาอย่างผิวเผินและไม่ยั่งยืน

     ทั้งนี้หากท่านได้ลองพิจารณาไตร่ตรองอย่างลึกซึ้งเกี่ยวกับปัญหาต่างๆ ทั้งในธุรกิจการงานหรือแม้แต่ปัญหาในระดับมหาภาคอาทิปัญหาของประเทศหรือปัญหาในระดับโลกปรากฏการณ์หนึ่งที่เราพบเจออยู่เสมอๆ คือมาตรการและแนวทางการแก้ไขต่างๆ ที่ถูกออกแบบกำหนดขึ้นนั้นมักจะไม่สามารถแก้ไขปัญหาอย่างมีประสิทธิผลได้อย่างแท้จริงและให้ผลลัพธ์ที่ยั่งยืน บ่อยครั้งเมื่อเวลาผ่านไปสักระยะหนึ่งปัญหาที่เราคาดหวังว่าจะทุเลาเบาบางลงก็กลับกลายเป็นรุนแรงมากยิ่งขึ้นกว่าเดิมเสียอีก หรืออาจนำไปสู่ปัญหาใหม่ๆ ให้ต้องตามไปแก้ไขอย่างไม่รู้จบสิ้นปรากฏการณ์ที่การแก้ปัญหาไม่ได้ผลอย่างแท้จริงเช่นนี้ไม่ใช่เพราะว่าเราไม่มีความรู้ในเรื่องนั้นๆ อย่างเพียงพอขาดข้อมูลและไม่มีเครื่องมือที่มีประสิทธิผลสำหรับช่วยในกระบวนการคิดวิเคราะห์แต่เกิดขึ้นเพราะแบบแผนวิธีการคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล (Reasoning) ของเรามีความผิดพลาดหรือมีข้อบกพร่องเกิดขึ้นนั่นเองผลลัพธ์ที่ได้จึงผิดไปจากที่คาดหวังและเกิดปรากฏการณ์ไม่พึงปรารถนาดังกล่าว

     องค์กรของท่านเองอาจลองประเมินสถานการณ์ด้านทักษะการคิดวิเคราะห์ของบุคลากรของตนได้ว่ามีปัญหาอย่างไรบ้างในเบื้องต้น และวิกฤตเพียงใดเพื่อที่จะได้เพิ่มทักษะปรับระบบคิดใหม่ให้ถูกต้อง โดยอาจท่านดูจากประเด็นเหล่านี้ว่าเคยเกิดขึ้นในองค์กรของท่านและยังคงมีอยู่หรือกำลังเผชิญอยู่ในปัจจุบันบ้างหรือไม่มากน้อยเพียงใด เช่น

มาตรการแก้ไขปัญหาที่ทีมงานได้คิดขึ้นและนำไปปฏิบัติใช้ยังไม่ค่อยได้ผลเท่าใดนักทั้งที่ในระยะแรกๆ ก็ดูเหมือนจะได้ผลดีแต่เมื่อเวลาผ่านไปสักระยะหนึ่งปัญหาเดิมๆ ก็กลับเกิดซ้ำขึ้นมาอีกหรือมาตรการแก้  ปัญหาที่ใช้นำไปสู่ปัญหาใหม่ๆ ให้ต้องตามไปแก้ไขอย่างไม่รู้จบสิ้นหรือเกิดความขัดแย้งขึ้นระหว่างบุคลากรหรือหน่วยงานต่างๆ ภายในองค์กรไม่เห็นด้วยหรือไม่ยอมรับต่อต้านแนวทางการแก้ปัญหาที่นำมาใช้

การตัดสินใจที่ผิดพลาดหรือล่าช้าไม่ทันต่อสถานการณ์จากสาเหตุที่บุคลากรไม่มีความมั่นใจในการตัดสินใจอย่างเด็ดขาดบ่ายเบี่ยงเกี่ยงหรือโยนความรับผิดชอบในการตัดสินใจไปให้กับผู้อื่นทำหน้าที่เป็นผู้ตัดสินใจแทน

เชื่อมั่นตนเองมากเกินไปจนไม่เปิดโอกาสให้คนอื่นที่เกี่ยวข้องได้มีส่วนร่วมและแสดงความเห็นอย่างเหมาะสมไม่รับฟังเหตุผลและความคิดเห็นของบุคลากรคนอื่นๆ ไม่ยอมรับความคิดเห็นและข้อมูลที่แตกต่างไปจากที่ตนมีหรือความเชื่อของตน โดยผูกขาดการตัดสินใจและการแก้ไขปัญหาต่างๆ ไว้ที่ตนเองหรือบุคลากรเพียงบางคนในองค์กรเท่านั้นไม่ว่าจะเป็นปัญหาเล็กหรือใหญ่ก็ตาม

มีข้อมูลอยู่มากมายแต่ไม่สามารถนำมาสกัดเพื่อใช้ประโยชน์สำหรับการวางแผนวิเคราะห์และตัดสินใจได้อย่างเต็มศักยภาพเนื่องจากมองความเชื่อมโยงในเชิงเหตุและผลของข้อมูลไม่ได้

บุคลากรส่วนใหญ่ขาดทักษะหรือไม่เข้าใจเทคนิคการคิดเชิงวิเคราะห์อย่างเป็นเหตุผลเชิงระบบมีพฤติกรรมการคิดอย่างไม่เป็นขั้นเป็นตอนตามลำดับอย่างเป็นระบบ และยึดติดกรอบคิดแคบๆ ไม่รอบด้านที่นำไปสู่แนวทางและวิธีการแก้ปัญหาแบบเดิมเสมอๆ

กลยุทธ์ที่ผ่านการวิเคราะห์และวางแผนออกแบบกันมาอย่างดีแต่เมื่อนำไปปฏิบัติใช้แล้วกลับไม่ได้ช่วยให้องค์กรประสบความสำเร็จบรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ต้องการ ฯลฯ และอีกสารพัดที่บ่งบอกถึงความไม่สัมฤทธิ์ผลของแผน มาตรการและการดำเนินงานต่างๆ อยู่บ่อยครั้ง

•ทั้งนี้อาการที่เป็นข้อยืนยันได้ว่าองค์กรมีความจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาทักษะการคิดให้กับบุคลากรนั้นมี 2 อาการด้วย กัน กล่าวคือประการแรกคือบุคลากรมีอาการของการคิดนึกเอาเองจากมโนทัศน์ส่วนตัวที่สร้างขึ้นเองความเชื่อบางอย่างแล้วนำไปสู่การบิดเบือนข้อมูลข้อเท็จจริงให้สอดคล้องกับมโนทัศน์ของตนซึ่งบ่อยครั้งไม่สอดคล้องหรือขัดแย้งกับความเป็นจริง แล้วนำไปสู่การตัดสินใจและการแก้ปัญหาอย่างผิดพลาดอาการประการที่สองคือ อาการด่วนสรุปจากข้อมูลเท่าที่มีหรือสังเกตเห็นได้ (Jump to the Conclusion) โดยการผูกโยงข้อมูลในเชิงเหตุและผลอย่างผิดๆ ยึดติดกับประสบการณ์และอ้างอิงความสำเร็จที่ผ่านมาในอดีตจนมองข้ามหรือละเลยข้อมูลที่มีนัยสำคัญอื่นๆ ไปถ้าบุคลากรมีอาการทั้งสองประการนี้ โดยเฉพาะบุคลากรในระดับบริหารที่การคิดและตัดสินใจมีอิทธิพลอย่างมากต่อความสำเร็จและผลลัพธ์ทางธุรกิจขององค์กรก็จะนำไปสู่ผลในเชิงลบมากมาย และบ่งชี้ว่าองค์กรต้องพัฒนาปรับปรุงทักษะการคิดของบุคลากรอย่างเร่งด่วนที่สุด

•จากประสบการณ์ของวิทยากรในการพัฒนาทักษะการคิดให้กับบุคลากรขององค์กรชั้นนำต่างๆ จำนวนมากและการได้มีโอกาสร่วมทำงานกับนักวิเคราะห์ (Analysts) ของบริษัทที่ปรึกษาชั้นนำพบว่าการมีพื้นฐานทักษะการคิดอย่างมีเหตุผลเชิงระบบและเทคนิคการจัดการและใช้ข้อมูลแบบนักวิทยาศาสตร์ข้อมูลหรือ Data Scientist จะเสริมให้การใช้ข้อมูลเกิดประโยชน์ในการทำงานอย่างมากมาย

หลักสูตรฝึกอบรมสัมมนานี้จะพัฒนาทักษะการคิดให้กับผู้เข้าอบรมโดยเฉพาะบุคลากรในระดับบริหารได้เรียนรู้และมีทักษะการคิดอย่างมีเหตุผลที่ถูกต้อง สามารถคิดได้ลึกและกว้างขึ้นอย่างเป็นระบบเชิงองค์รวมพัฒนาทักษะการมีส่วนร่วมในการคิดร่วมกันเป็นทีมอย่างมีคุณภาพและเกิดประสิทธิผลสูงจนสามารถพิจารณาปัญหาและสถานการณ์ได้อย่างถูกต้องมองขาดซึ่งจะทำให้การแก้ปัญหาและตัดสินใจมีประสิทธิผลยั่งยืนมากกว่าวิธีการอื่นใดที่เคยเรียนรู้และใช้มาในอดีต

วัตถุประสงค์

1.พัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ด้วยเหตุผลเชิงระบบที่มีผลต่อความสำเร็จในการดำเนินงานการแก้ปัญหาการวางแผนและตัดสินใจ

2.ได้เรียนรู้และความเข้าใจ แนวคิด หลักการ เทคนิคและเครื่องมือของการคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) ซึ่งเป็นวิธีคิดที่ทำให้เห็นและเข้าใจภาพรวมของเรื่องราวต่างๆ ได้อย่างถูกต้องและสมบูรณ์แบบที่สุด

3.ได้ฝึกฝนทักษะการคิดเชิงวิเคราะห์ จากตัวอย่างปัญหาจริงทางธุรกิจในงานของผู้เข้าอบรมหรือปัญหาทางธุรกิจของบริษัท ซึ่งเป็นปัญหาที่เกิดขึ้นจริงในงานที่รับผิดชอบของผู้เข้าอบรมโดยนำวิธีการปฏิบัติที่ดีที่สุดของการแก้ไขปัญหา (Best Practices) ไปกำหนดมาตรการทางเลือกอย่างรอบคอบเพื่อให้เกิดประสิทธิผลสูงสุดและลดผลข้างเคียงที่ไม่พึงปรารถนา (Undesired or Negative Side Effect)

•เข้าใจสาเหตุของผลลัพธ์และปรากฏการณ์ที่ไม่พึงปรารถนาซึ่งมักจะเกิดขึ้นบ่อยๆ ในการคิดวางแผนแก้ปัญหาและตัดสินใจ (Failure and Negative Impacts in Thinking)

Workshop เสวนาระดมความคิดบ่งชี้ความบกพร่องและสาเหตุแห่งความล้มเหลวของการคิดวางแผนแก้ปัญหาและตัดสินใจ

•สรุปข้อบกพร่องและจุดอ่อนในการคิดที่อาจเกิดขึ้นได้การประเมินตนเองและร่วมกันค้นหาแนวทางในการป้องกันหลีกเลี่ยง และพัฒนาปรับปรุงทักษะในการคิดสู่การเป็นนักคิดที่มีประสิทธิผลสูงสำหรับคนทำงาน และนักบริหารมืออาชีพในศตวรรษที่ 21

    องค์ประกอบของการคิดอย่างมีวิจารณญาณ

    คุณลักษณะของนักคิดที่มีวิจารณญาณ

•หลักการและพื้นฐานวิธีคิดเชิงระบบ (Systems Thinking) เพื่อการเข้าใจสิ่งต่างๆ อย่างเป็นองค์รวมตามความเป็นจริง

    ความหมายของระบบและการคิดเชิงระบบ

    การลำดับเรื่องราวและการคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผลด้วยเทคนิค Fact-Base and Logical Diagramming

    มองปัญหาและหาทางออกอย่างเหนือชั้นสไตล์ที่ปรึกษา McKinsey ด้วยหลักคิดแบบ MECE

Workshop เรียนรู้และฝึกทักษะคิดและการสร้างแบบจำลองเชิงระบบจากกรณีศึกษา

•เครื่องมือคิดเชิงตรรกะอย่างเป็นเหตุเป็นผลสำหรับการวิเคราะห์และตัดสินใจ

    Affinity Diagram

    Relationship Diagram

    Cause and Effect Diagram

    โฟกัสให้ถูกจุดตรงประเด็นด้วยหลักคิด 20:80

•การนำทักษะวิธีการคิดอย่างเป็นเหตุผลไปใช้แก้ปัญหาและตัดสินใจในงาน

    ข้อมูลที่หลากหลายมีความสำคัญอย่างไรต่อการคิดและการตัดสินใจในงาน

    ระดมความคิดอย่างไรให้ได้ผลจริง: NGT เทคนิคการระดมความคิดอย่างมีประสิทธิผล, สิ่งที่ต้อง ทำและหลีกเลี่ยงในการระดมความคิด, การระดมความคิดสำหรับวัฒนธรรมการทำงานแบบไทยๆ ทำอย่างไรให้สร้างสรรค์และสำเร็จตามวัตถุประสงค์

Workshop ฝึกประยุกต์ใช้ทักษะการคิดการใช้เหตุผลแก้ปัญหาในงานหรือการดำเนินธุรกิจด้วยกรณีศึกษาปัญหาจริงที่เกิดขึ้นในงานของผู้เข้าอบรมหรือปัญหาทางธุรกิจของบริษัท

•แนะนำแนวทางการพัฒนาความเชี่ยวชาญในด้านทักษะการคิดและจุดประกายการต่อยอดเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดอย่างต่อเนื่องให้กับผู้เข้าอบรม

สรุปการเรียนรู้การนำไปขยายผลและ ถาม-ตอบ

ลักษณะการเรียนรู้

•Lecture (50%)

•Workshop (50%)